Skąd biorą się kamienie w nerkach?

Jednym z niezbędnych warunków do rozpoczęcia procesu odkładania złogów w układzie moczowym jest przesycenie moczu filtrowanego w nerkach jedną z substancji, która może budować kamienie. Dochodzi wówczas do formowania tak zwanego jądra krystalizacji. Dzieje się tak jednak jedynie wtedy, gdy zaburzona jest równowaga pomiędzy czynnikami sprzyjającymi i hamującymi krystalizację. Wraz z czasem trwania choroby kamienie w nerkach ulegają powiększeniu albo agregacji [1] [2] [3].

Rodzaje złogów.

Wyróżniamy kilka rodzajów kamieni nerkowych:

– kamienie zbudowane ze szczawianu wapnia (wewelity) – jest to najczęściej występujący rodzaj kamieni nerkowych. Powstają przede wszystkim w stanach podwyższonego poziomu wapnia we krwi, wywołanego takimi schorzeniami jak: nadczynność przytarczyc, niektórymi nowotworami czy przyjmowaniem zbyt dużych dawek suplementów diety, zawierających wspomniany wapń albo witaminę D.

– kamienie zbudowane z apatytu (hydroksyapatyty, karboskyapatyty) – podobnie jak kamienie szczawianowe powstają w sytuacjach podwyższonego poziomu wapnia we krwi i moczu.

– kamienie zbudowane z fosforanu magnezowo-amonowego (struwity) – stanowią około 5-10% wszystkich postaci kamicy nerkowej. Powstają w sytuacjach, gdy pH moczu ulega podwyższeniu i traci swoje kwasowe właściwości. Dzieje się to na przykład w przypadku zakażeń układu moczowego bakteriami wytwarzającymi ureazę. Rozkładany przez nią mocznik alkalizuje mocz, co sprzyja wytrącaniu kamieni struwitowych.

– kamienie zbudowane z kwasu moczowego – podobnie jak struwitowe stanowią około 5-10% wszystkich postaci kamicy. Ich powstawaniu sprzyja zaburzenie metabolizmu puryn, które ma miejsce w przypadku takich schorzeń jak dna pierwotna (moczanowa) czy w niektórych postaciach białaczek.

– kamienie zbudowane z cystyny (cystynowe) – najrzadsza postać kamicy nerkowej wywołana genetycznym defektem wchłaniania zwrotnego aminokwasów: ornityny, cystyny, argininy, lizyny [1] [2] [3].

Bibliografia:

[1] Pod red. Gajewski P., Interna Szczeklika – Podręcznik Chorób Wewnętrznych, wyd. Medycyna Praktyczna, Kraków, 2012

[2] http://nefrologia.mp.pl/choroby/chorobyudoroslych/51945,kamica-nerkowa – data dostępu: 19.05.2017

[3] Kirkali Z. et al., Urinary Stone Disease: Progress, Status, and Needs, Urology. 2015 Oct; 86(4): 651–653